انتی‌بیوتیک‌های تزریقی از با ارزش‌ترین — و حساس‌ترین — محصولاتی هستند که یک دواخانه یا گدام شفاخانه نگهداری می‌کند. ویالی که در حرارت بالا نگهداری شود، با محلول نادرست آماده شود یا پس از پایان مدت ثبات استفاده شود، ممکن است پیش از رسیدن به بیمار اثر خود را از دست بدهد. این رهنمود خلاصه‌ای از معلومات رسمی تجویز برای چهار انتی‌بیوتیک پرکاربرد شفاخانه‌ای است.
همیشه از برگه راهنمای همراه همان محصولی که استفاده می‌کنید پیروی کنید. ارقام زیر از معلومات تجویز منتشرشده در امریکا گرفته شده است؛ تولیدکنندگان و فورمولیشن‌های مختلف ممکن است حجم‌ها و مدت‌های ثبات متفاوتی ذکر کنند.
خواندن هدایات نگهداری روی برچسب
رهنمود سازمان جهانی صحت برای شیوه‌های خوب نگهداری، نگهداری عادی را در محل خشک و با تهویه مناسب در حرارت 15 تا 25 درجه سانتی‌گراد، یا بسته به شرایط اقلیمی تا 30 درجه تعریف می‌کند. این رهنمود معنای عبارات رایج برچسب را نیز توضیح می‌دهد:
| عبارت روی برچسب | حرارت نگهداری |
|---|---|
| بالاتر از 30 درجه نگهداری نشود | بین +2 و +30 درجه سانتی‌گراد |
| بالاتر از 25 درجه نگهداری نشود | بین +2 و +25 درجه سانتی‌گراد |
| بالاتر از 8 درجه نگهداری نشود | بین +2 و +8 درجه (یخچال) |
| از رطوبت محافظت شود | رطوبت نسبی حداکثر 60٪ |
پودر خشک هر چهار دوای زیر پیش از آماده‌سازی برای حرارت کنترول‌شده اتاق (20 تا 25 درجه) برچسب‌گذاری شده است. در تابستان‌های افغانستان، این به معنای یک گدام سرد و سایه‌دار است — نه موتر، نه قفسه آفتاب‌گیر و نه گدام زیر بام.
پیپراسیلین-تازوباکتام 4.5 گرم — VANTAZ-4.5g Injection
- آماده‌سازی: برچسب ژنریک امریکایی برای هر ویال 4.5 گرمی 20 ملی‌لیتر محلول سازگار (مانند آب مقطر زرقی یا سودیم کلوراید 0.9٪) را توصیه می‌کند و سپس رقیق‌سازی تا 50 تا 150 ملی‌لیتر برای انفیوژن.
- طریقه تطبیق: انفیوژن وریدی در مدت حداقل 30 دقیقه.
- ثبات: پس از آماده‌سازی، در حرارت اتاق تا 24 ساعت یا در یخچال (2 تا 8 درجه) تا 48 ساعت استفاده شود.
- توجه: جدا از امینوگلیکوزایدها تطبیق شود. برخی فورمولیشن‌ها با محلول رینگر لاکتات سازگار نیستند — برگه راهنمای خود را بررسی کنید.
ونکومایسین 1 گرم — VANCOTRAX-1000 Injection
- آماده‌سازی: برچسب‌های امریکایی ویال 1 گرمی را با 20 ملی‌لیتر آب مقطر (50 ملی‌گرم در ملی‌لیتر) آماده و سپس در حداقل 200 ملی‌لیتر برای انفیوژن رقیق می‌کنند.
- طریقه تطبیق: تنها وریدی. در مدت حداقل 60 دقیقه (سریع‌تر از 10 ملی‌گرم در دقیقه نه) انفیوژن شود. انفیوژن سریع می‌تواند باعث افت فشار خون، سرخی و خس‌خس سینه شود. تزریق عضلانی باعث درد و نکروز نسج می‌شود و استفاده نمی‌شود.
- ثبات: بسته به تولیدکننده فرق می‌کند — یک برچسب امریکایی ویال آماده‌شده را 14 روز در یخچال مجاز می‌داند؛ برچسب دیگر تنها 4 ساعت در حرارت اتاق. از برگه راهنمای محصول خود پیروی کنید.
- توجه: ونکومایسین در یک لین با انتی‌بیوتیک‌های بیتا-لاکتام از نظر فزیکی ناسازگار است — بین دواها لین را شستشو دهید.
مروپنم 1 گرم — Merolight-1000 Injection
- آماده‌سازی: برای تزریق مستقیم وریدی، 20 ملی‌لیتر آب مقطر (50 ملی‌گرم در ملی‌لیتر) در مدت 3 تا 5 دقیقه؛ یا پس از رقیق‌سازی به‌صورت انفیوژن در مدت 15 تا 30 دقیقه.
- ثبات کوتاه است: محلول تزریق مستقیم در ویال تا 3 ساعت در حرارت اتاق یا 13 ساعت در یخچال ثابت است؛ انفیوژن در سودیم کلوراید 0.9٪ تا 1 ساعت در حرارت اتاق یا 15 ساعت در یخچال؛ در دکستروز 5٪ باید فوراً استفاده شود. منجمد نشود.
- توجه: مروپنم را با دواهای دیگر در یک محلول مخلوط نکنید.
سفپیم 1 گرم — DEE-PIME-1000 Injection
- آماده‌سازی: برای استفاده وریدی، 10 ملی‌لیتر محلول (100 ملی‌گرم در ملی‌لیتر)، سپس رقیق‌سازی تا 1 تا 40 ملی‌گرم در ملی‌لیتر و انفیوژن در حدود 30 دقیقه. برای استفاده عضلانی، برچسب 2.4 ملی‌لیتر محلول را ذکر می‌کند که می‌تواند لیدوکائین 0.5٪ یا 1٪ باشد.
- نگهداری: پودر خشک را از نور محافظت کنید.
- ثبات: پس از آماده‌سازی 24 ساعت در حرارت اتاق یا 7 روز در یخچال. پودر و محلول ممکن است تیره شوند بدون اینکه اثر خود را از دست بدهند.
- توجه: به محلول‌های مترونیدازول، ونکومایسین، جنتامایسین، توبرامایسین یا امینوفیلین اضافه نشود.
چک‌لیست ساده برای گدام شما
- یک حرارت‌سنج در محل نگهداری بگذارید و حرارت را روزانه ثبت کنید، به‌ویژه در تابستان.
- ویال‌ها را در قطی‌های خود نگهداری کنید — چند محصول به محافظت از نور نیاز دارند.
- اجناس را به ترتیب «اول تاریخ انقضا، اول خروج» مصرف کنید و هر ویال ترک‌خورده، دارای پودر تغییر رنگ یافته (مگر برچسب اجازه دهد) یا سرپوش آسیب‌دیده را جدا کنید.
- روی هر ویال آماده‌شده ساعت، تاریخ و نوع محلول را بنویسید و پس از پایان مدت ثبات آن را دور بیندازید.
- برگه راهنمای تولیدکننده را همراه اجناس نگهدارید: حجم محلول همراه هر محصول مطابق برچسب خود آن است.
هر چهار دوای بالا بخشی از ادویه ضد عفونت دیوا لایت هستند و در هر بسته محلول (آب مقطر زرقی) همراه دارند.
منابع
- WHO — Guide to good storage practices for pharmaceuticals (TRS 908, Annex 9)
- Piperacillin and tazobactam for injection — US prescribing information (DailyMed)
- Vancomycin hydrochloride for injection — US prescribing information (DailyMed)
- Meropenem for injection — US prescribing information (DailyMed)
- Cefepime for injection — US prescribing information (DailyMed)
این مقاله برای کارمندان صحی و مشتریان تجارتی است و جایگزین برگه راهنمای دوا یا نظر داکتر نمی‌شود. همیشه از معلومات تجویز همراه دوا پیروی کنید.
این مقاله از انگلیسی ترجمه شده است. نسخه اصلی: Storing and reconstituting injectable antibiotics: a pharmacy guide